Oes Olde Lu

De kwartierstaat van Marco Bakker

Proband
en onderzoeker
:Marco Bakker
Contact:marco@oesoldelu.nl
Individuen:1135
Generaties:14, waarvan 8 zonder verlies
Laatste bewerking:15 september 2017
Samenvatting:Verhalen
Geografische afkomst
Namen
Bijzonderheden
Naar het begin van deze kwartierstaat

Het onderzoek naar mijn stamboom is een reis door de geschiedenis van het dagelijks leven in de noordelijke provincies. Tot aan de laatste drie–vier generaties waren vrijwel al mijn voorouders werkzaam in de landbouw. Soms duiken zij op in economisch betere tijden met een ambacht op een vaste plaats, maar veel vaker verhuisden zij als dagloner keer op keer het beschikbare werk achterna. De trek uit delen van Friesland naar de ontginningen in de provincie Groningen, en later van de dorpen naar de stad, is duidelijk herkenbaar. De omwentelingen in de 20e eeuw op het gebied van baan, bestaan, en behuizing tekenen zich duidelijk af.
Ook springen de verschillen met West-Nederland in het oog. In 1811 waren familienamen in Noord-Nederland nog zeldzaam en tot diep in de negentiende eeuw bleven patroniemen hier een belangrijke rol spelen. De onderlinge noordelijke cultuurverschillen blijken uit de soms duidelijk te onderscheiden Drentse, Groningse, en Friese voornamen. Aan de andere kant speelden de staats- en provinciegrenzen bij het vinden van werk of een huwelijkspartner nauwelijks een rol.
Mijn onderzoek ben ik begonnen in 2008. Eind 2011 kreeg ik daarbij de papieren van mijn grootvader Ab Datema in handen. Hij had tussen 1953 en 1984 ook al genealogisch onderzoek gedaan, o.a. naar mijn voorouders aan moeders kant. Zijn resultaten kwamen gelukkig grotendeels overeen met de mijne, maar konden me op een paar punten ook verder helpen. Op andere punten kon ik zijn onderzoek aanvullen, verbeteren, of oppakken waar hij het had achtergelaten.
Tot nu toe was het onderzoek naar mijn Lipsker voorouders ter plaatse het meest avontuurlijk en de ontdekking van een Hollandse tak het meest verrassend. Ik heb inmiddels geleerd dat er (wel degelijk!) veel steenfabrieken in Groningen waren, dat Haren nog lang heel ‘Drents’ was en Bentheim heel ‘Nederlands’, dat de Groningse boerderijen ooit heel dichtbevolkt waren, dat Peizenaren honkvast zijn, en dat mijn vader en moeder voorouders delen.

Verhalen

Opmerkelijke ‘olde lu’:Reden:
1917Jan Bakkervierde een 70-jarig huwelijk
1923Trijntje (Trientje) Giezenvierde een 70-jarig huwelijk
1916Albert (Ab) Datemawas genealoog
1862Aaltien Scheepstrawas een nicht van de ‘Ot en Sien’-auteur
1861Jan Venematrouwde met zijn nicht
1864Janna Suurdtrouwde met haar neef
1867Stoffer Giezenhertrouwde met zijn nicht, die eerst zijn huishoudster was
1816Hindrik Harmannus Bakkerbleef tot zijn 46e als dienstknecht werken
1829Hindrik Venematrouwde met zijn nicht
1830Jantien Koopstrouwde met haar neef
1842Luitzen Hielkes Bijsmawas een heel even mijnwerker in het Duitse Ruhrgebied
1834Simon Heinrich Conrad Buntewas een ‘Ziegler’ uit Lippe
1833Egbert Vrielinghertrouwde met zijn schoonzus
1790Roelf Roelfs Roelfsemahad een bijzondere naam
1820Anna Maria Wouters de Vrieswerd geboren in Leiden uit een Friese, protestantse vader en Hollandse, rooms-katholieke moeder
1789Tjapke Arends Schoonveldtrouwde met een 32 jaar oudere vrouw
1805Jan Ellenshertrouwde met zijn schoonzus
1814Geessien Harmstrouwde met haar zwager
1796Roelf Johannes Noteboomwas te klein voor dienst bij de Nationale Militie
1790Henderikus Pauwelshertrouwde met zijn schoonzus en verloor 3 echtgenotes binnen 8 jaar
1748Bareld Barelds Bakkeris de bakker aan wie ik mijn familienaam heb te danken
1743Zwaantien Roelfs Rummeringwerd onder curatele gesteld wegens drankmisbruik
1767Hindrik Jans Koopstrouwde met zijn nicht
1772Geertien Berends Schuurmantrouwde met haar neef
± 1778Douwe Gerrits van der Baanwist niet wie zijn vader was
1779Jeen Geerts Geertsmaoverleed in het open veld, rond vier uur in de ochtend
1792Bauke Pieters Plantinglette totaal niet op bij de geboorteaangiften van zijn eerste twee kinderen
1751Arend Jans Schoonveldwas eigenaar/pachter van een oude borg
± 1732Eeuwse Jansis 102 jaar oud geworden
1743Geert Lucas Kuiperoverleed op ‘Oude Mei’
± 1763Johannes Lambertus Nussbaumerwas soldaat in het Staatse leger en kwam uit Frankfurt
1785Geertien Jans Timmerwoonde als oude weduwe in het Anna Varwers Gasthuis
1736Jan Leffertsis tegelijk met zijn vrouw overleden en begraven
1736Harmtien Harmsis tegelijk met haar man overleden en begraven
< 1720Sape Teekesverdronk op reis van Friesland naar Noord-Holland
1736Eelke Jacobs de Blaauwtrouwde met zijn nicht
1734Geertruid Janstrouwde met haar neef
1772Riekele Jans Wilpstrawas vergeten hoe hij heette
± 1737Minze Derks Poolwerd meerdere keren beschuldigd en veroordeeld voor diefstal
< 1712Cornelis Gerbenshad ruzie met de kerkenraad
± 1675Bareld Koenraadswas schoolmeester
1671Petrus Steenwijkwas predikant in Surhuisterveen en doopte daar zijn eigen kinderen
< 1691Jan Kruimsraakte failliet
< 1675Aaltien Boelenswas dienstmeid op een borg bij een adelijke heer
1690Theodorus Emmenwas een chirurgijn met een onbetaalde rekening
< 1702Udo Frederik Soniuswas een veenkoloniale kroegbaas
± 1642Tjerk ‘Tarquinius’ Tjeerds Poppingawas predikant en schrijver en kwam in conflict met de kerk
1652Reinske Ipes Fenhuizenvoorzag, volgens een volksverhaal, haar eigen dood
< 1655Hindrik Emmenhad een carrière als beroepsmilitair
< 1711Hendrik Wesselaarwas matroos op een VOC-schip en is overleden in Batavia
< 1674Temme Jansmoest bittere kou overwinnen om zijn zoon te laten dopen
< 1666Klaas Louweshad ruzie met dorpsgenoten
< 1678Anje Hilbrandswerd buiten dood aangetroffen
< 1604Bareld Ebbingewas ette van Noordenveld 1650-1665
< 1623Steven Ebbingewas ette van Noordenveld 1667-1669
< 1640Freerk Ebbingewas ette van Noordenveld 1669-1674
< 1627Pelegromius IJsselmuidenwas doctor in de rechten
< 1622Klaas Jans Meinemahad gevochten met twee dorpsgenoten
< 1622Stientje Cornelisoverleed mogelijk als gevolg van het beleg van Groningen door Bommen Berend
< 1664Jan Hindriksis tegelijk met zijn vrouw begraven
< 1664Bauke Gerkesis tegelijk met haar man begraven
< 1584Harm Ebbingewas ette van Noordenveld 1613–1636

Geografische afkomst

Mijn voorouders komen hoofdzakelijk uit de provincies Friesland en Groningen, uit de kop van Drenthe, en van de Hondsrug. Een deel stamt uit Duitsland: vooral Lippe, maar ook Bentheim, Ostfriesland, en Frankfurt am Main. Ten slotte heeft mijn familie wortels in de omgeving van Leiden.

Top 15 woonplaatsen
(van totaal 325):

Individuen:

Coördinaten:
1.Peize16553° 8' 50,68" N6° 29' 44,57" O
2.Groningen5453° 13' 7,33" N6° 34' 4,09" O
2.Haren5453° 10' 20,88" N6° 36' 15,56" O
3.Grootegast4553° 12' 48,68" N6° 16' 37,4" O
4.Roden4053° 8' 9,17" N6° 25' 58,26" O
5.Onnen3953° 9' 30,48" N6° 38' 24,69" O
6.Scharmer3453° 12' 20,22" N6° 42' 24,92" O
6.Ureterp3453° 5' 44,19" N6° 10' 6,44" O
7.Tolbert3253° 10' 22,22" N6° 21' 41,63" O
8.Surhuisterveen3153° 10' 53,12" N6° 9' 45,09" O
9.Midwolde3053° 10' 49,87" N6° 23' 31,66" O
10.Foxwolde2853° 9' 38,96" N6° 27' 36,03" O
11.Paterswolde2653° 9' 21,05" N6° 33' 51,38" O
11.Steenbergen2653° 6' 1,81" N6° 24' 34,64" O
12.Garnwerd2553° 18' 16,26" N6° 29' 26,32" O
13.Doezum2453° 12' 0,2" N6° 14' 55,55" O
13.Westerbroek2453° 11' 3,97" N6° 41' 9,14" O
13.Zuidhorn2453° 14' 36,27" N6° 24' 29,44" O
14.Sappemeer2353° 9' 51,49" N6° 47' 33,99" O
15.Kolham2253° 10' 55,23" N6° 44' 48,81" O
Alle woonplaatsen

Namen

Familienamen:
Bakker, Datema, Giezen, Por, Venema, De Groot, Schoonveld, Bonder, Scheepstra, Suurd, Been, Bijsma, Bunte, Postema, Noteboom, Vrieling, Koops, Roelfsema, Huberts, Hessel, Linstra, Geertsma, Haan, Huisman, Ellens, Knollema, Smitter, Visser, Pauwels, Van Peize, Venekamp, Freerks, Brink, Kruizinga, Rozema, De Vries, Nijboer, Van der Baan, Bron, Planting, Kooij, Hazekamp, Strunk, Smit, Hamstra, Harms, Ruiter, Kuiper, Wijma, Kats, Staal, Hindriks, Bontekoe, Oosterveld, Rummering, Schuurman, Lefferts, Schuring, Kruims, Luining, De Blaauw, Van der Meer, De Jong, Munstra, Wilpstra, Van der Zwaag, Wesselaar, Jonker, Kort, Trip, Meinema, Klomphuis, Bolt, Wesemann, Horn, Hek, Sonius, Schutter, Koopman, Jager, Panjer, Walraven, Vriesema, Nussbaumer, Knoop, Grashuis, Stobbe, Meijer, Timmer, Van Hemmen, Pieters, Ebbinge, Steenwijk, Steffens, Emmen, De Boer, Bolstra, Korsen, De Jager, Bos, Wessels, Roossien, Rinkema, Pool, Smeenge, Bierling, Tinge, Allerts, Poppinga, Haarsma, Schutte, Ten Borg, Oosterend, Van Schagen, Starrenburg, Van de Velde, Ufmeyer, Brinken, Nijmeijer, Buur, Hollander, Greving, Meijering, Hidding, Van Winde, Gaaikema, Fenhuizen, Maarswal, Bazuin, IJsselmuiden, Darwinkel, Van de Wiel, Westerhoven, Van der Kroft, Beuker, Spiegels, Luinge, Lunsche, Wolters, Brongersma, Kloostra, Haringhoek, Van Schooten, De Winter, Bruinswijk, Popma, Stam, Suinge, Van Veen, Gardijn
Top 10 voornamen:
Mannen:
1.Jan92 x
2.Hindrik35 x
3.Cornelis20 x
3.Geert20 x
3.Roelf20 x
4.Jacob17 x
4.Pieter17 x
5.Harm15 x
6.Albert13 x
6.Berend13 x
6.Gerrit13 x
7.Klaas12 x
8.Bareld9 x
9.Egbert8 x
9.Teunis8 x
9.Willem8 x
10.Heinrich7 x
Vrouwen:
1.Jantien30 x
2.Grietje24 x
2.Trijntje24 x
3.Grietien20 x
4.Annechien18 x
4.Marchien18 x
5.Anje16 x
6.Antje15 x
7.Geessien13 x
7.Roelfien13 x
8.Aaltien11 x
9.Fennechien10 x
9.Stientje10 x
10.Aaltje9 x
10.Geertien9 x
10.Geertruid9 x
10.Hinderkien9 x
10.Jantje9 x

Bijzonderheden

Een opvallend kenmerk is de kwartierherhaling die al in generatie 7, in Peize, veelvuldig optreedt: Jan Hindriks Koops en Harmtien Jans Venekamp zijn drie maal mijn voorouders; zijn ouders Hindrik Jans Koops en Geertien Berends Schuurman zelfs vier maal. En omdat zij neef en nicht waren, stam ik acht maal af van hun grootouders Hindrik Arends Schuurman en Jantien Jans. Dat wordt zelfs negen (!) maal doordat Adam Suurd, een nakomeling via weer een andere lijn, met Lina Koops trouwde.
Mijn ouders vinden een gezamenlijke afstamming in het echtpaar Harm Berends uit Frensdorf en Lammechien Joosten uit Peize, in generatie 10 of 11 (afhankelijk van de gevolgde lijn). En bij een halfzus van deze Lammechien, Fennechien Joosten, en haar man Jan Harms Huberts uit Nordhorn vinden mijn grootouders aan vaders kant weer gezamenlijke voorouders. Joost Zwiers, schoenmaker te Peize rond 1690, is daarmee een voorouder van drie van mijn grootouders.

Oes Olde Lu: Het verhaal van onze ouders, en hun ouders, en hún ouders…